არქიტექტურის კვლევის ცენტრი

C[A]R არქიტექტურის კვლევის ცენტრი

C[A]R - არქიტექტურის კვლევის ცენტრი, წარმოადგენს არქიტექტურისა და დიზაინის სკოლის, VA[A]DS, არქიტექტურის პროგრამის ბაზაზე დაფუძნებულ კვლევით ერთეულს. მისი ამოცანაა არქიტექტურის კვლევის ფართო კონცეპტუალური ხედვის მხარდაჭერისა და კვლევითი პრაქტიკის ინსტიტუციონალიზება. ცენტრის საქმიანობა “პროექტებზე დაფუძნებული” მეთოდით ხორციელდება, რომლის წარმმართვლები, პროექტების ამოცანებიდან გამომდინარე, მკვლევარი თანამშრომლების სახვადასხვა გუნდია, რომლებიც ასევე განსაზღვრავენ ამ პროექტებს არსს. ინფორმაცია ამ მკვლევარების შესახებ შეგიძლიათ იხილოთ ამ ვებგვერდის შესაბამის განყოფილებაში. 

C[A]R-ში თავმოყრილი კვლევის ის მრავალმხრივ მიმართულებები, რომლებიც 2018 წელიდან, არქიტერქტურის პროგრამის ამოქმედების შემდეგ, შედგა. ამ წლების განმავლობაში, VA[A]DS-ის არქიტექტურის პროგრამა თავად  წარმოადგენდა პლატფორმას თბილისსა და მის ფარგლებს გარეთ არქიტექტურული ცოდნის განვითარებისათვის, ხოლო C[A]R-ის დაფუძნებით თავისუფალმა უნივერსიტეტმა  ამ სფეროში კვლევების მხარდაჭერის ფორმალიზება მოახდინა.

C[A]R-ი არქიტექტურის პროგრამის ბაზაზე მოქმედი ინსტიტუციური პლატფორმაა, რომელიც ხელს უწყობს კვლევითი პროექტების განვითარებას არქიტექტურის, ურბანიზმის, ლანდშაფტისა და სივრცითი აზროვნების ფართო სფეროში. ცენტრი მხარს უჭერს აკადემიური პერსონალის კვლევით ინიციატივებსა და ხელს უწყობს სტუდენტების კვლევით უნარების განვითარება, კვლევითი ასისტენტობის ფორმით. იგი ახალისებს ინტერდისციპლინურ კვლევებში თანამშრომლობას ადგილობრივ და საერთაშორისო პარტნიორებთან, ამასთანავე, უზრუნველყოფს პროექტების წარმორჩენას საჯარო ფორმატებში.

თემატურად, C[A]R-ი იმ კვლევითი მიმართულებებს აერთიანებს, რომლებიც აკადემიური პერსონალის პროექტებიდან წარმოიშობა და, ამავდროულად, ეფუძნება არქიტექტურის სასწავლო პროგრამაში არსებულ მრავალფეროვან მიდგომებს. ისეთი მიმართულებები, როგორებიცაა „ქალაქის არქიტექტურა“ („თბილისის ტიპოლოგია“, „RE: City“), „ტრადიციული არქიტექტურა და კულტურული ლანდშაფტები“ („დარბაზის დიალოგები“, „ონის სკოლა“), რურალურ-ურბანული ურთიერთკავშირები („რეგიონული ურთიერთკავშირები“, „სოფლის დაპროექტება/Designing the Countryside“), ასევე „შენობის ეფექტიანობა და ახალი ტექნოლოგიები“, ცენტრის საქმიანობის ძირითად ჩარჩოს განსაზღვრავს, ხოლო ცალკეული პროექტები არქიტექტურული კვლევის ახალ და განვითარებად მიდგომებს წარმოაჩენს.

მეთოდოლოგიურად C[A]R-ის ერთერთი პრინციპი კვლევების საჯარო ხელმისაწვდომობაა. ცენტრი ხელს უწყობს ისეთი ფორმატებს, რომლებიც არქიტექტურულ კვლევებს ფართო აუდიტორიას გაუზიარებს, იმის გათვალისწინებით, რომ არქიტექტურული საქმიანობა თავისი არსით საზოგადოებრივი მოვლენაა. გამოფენები, პუბლიკაციები, სიმპოზიუმები და საველე სამუშაოები მხოლოდ ნაწილია იმ ფორმატებისა, რომლებშიც ცენტრის საქმიანობა იქნება გამოხატული.

C[A]R-ი ეფუძნება ისეთ ინსტიტუციებთან თანამშრომლობას, როგორებიცაა ციურიხის ტექნიკური უნივერსიტეტი (ETH Zurich), დანიის სამეფო აკადემია, ლუვენის კათოლიკური უნივერსიტეტი (UC Louvain, ბრიუსელი), ოსტფალიის გამოყენებით მეცნიერებათა უნივერსიტეტი, სენტ-ლუისის ვაშინგტონის უნივერსიტეტი, თბილისის არქიტექტურის ბიენალე და სხვა.

ცენტრის საფუძველი იმ მკვლევართა და პრაქტიკოსთა ჯგუფია, რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა VA[A]DS-ის არქიტექტურის პროგრამის კვლევით მიმართულებას. პარალელურად, ცენტრის ამოცანაა ამ პროფესიული არეალის გაფართოება, როგორც თბილისის თავისუფალ უნივერსიტეტში, ისე მის ფარგლებს გარეთ ერთობლივი, ინტერდისციპლინური კვლევების განხორციელებით.

Lexicon of Georgian Architecture and Landscape: Objects and Concepts

Development of a Georgian-language online platform focusing on the recovery and sharing of key architectural concepts and terminology. 

Project lead: Giorgi Margishvili

Tbilisi Typology 2.0

Expanding on the first phase of this project, Tbilisi Typology 2.0 greatly increases the number of case studies while making a deeper reading of selected buildings and their contexts. Through detailed drawings and essays, a history of the city's architecture is told through the lens of individual houses and their contexts.

Project leads: Levan Kalandarishvili, Irina Dikhaminjia, Jesse Vogler

https://www.park-books.com/en/product/typology/1687

Futures of Yesterday

Research on the history and afterlife of the designed countryside of the 20th century. Through research, site documentation, and contemporary oral histories, the project builds an archive of the complicated spaces of the agricultural institutes and state farms of Georgia.

Project leads: Dimitri Eristavi, Lado Shonia, Jesse Vogler

Project collaborators: Dea Trapaidze, Mariam Kalandadze, with Klaus Neuburg, Moritz Winkler, Julian Knigge (Ostfalia University)

Student research assistant: Rati Begijanashvili (2026)

In collaboration with colleagues at Ostfalia University and the Cologne-based media group Froh!, the project website was launched in 2025.

https://futuresofyesterday.org

Women Architects in Film

An international team of researchers is studying how commercial film portrayed women architects throughout the 20th century, as a way to understand the culture and practice of architecture more generally. The Georgian chapter focuses on the work of Lana Gogoberidze, specifically Under the Same Sky (Erti Tsis Kvesh), and includes important interviews with the director. The wider project is based at the University of Zaragoza, Spain, with researchers from across Europe, Latin America, and beyond.

Project leads: Irina Dikhaminjia, Tata Koiava, and Salome Tsopurashvili (Ilia Uni)

https://warf.unizar.es/team/

Thermal Performance in Georgian Vernacular Houses

A quantitative approach to thermal performance and comfort in vernacular house types of Georgia. With a focus on the darbazi and the oda house types, this study looks to gain a more precise understanding of how these houses manage heating, cooling, humidity, and daylighting throughout the seasons. 

Project leads: Salome Berechikidze

Student research assistants: Ana Dolidze (2026)

Darbazi Dialogues

Long-term research, design, and building platform focusing on the darbazi house - a significant vernacular house type found in the high, dry, and cold regions of southern Georgia and beyond. Through various media and methods, this field-based program seeks to research, document, and record this vanishing house type and the cultural landscapes in which it is embedded.

Project leads: Ramaz Kiknadze, Tata Koiava, Giorgi Margishvili, Jesse Vogler

Project collaborators: Nikoloz Tsagareishvili, Gvanza Modebadze, with Klaus Neuburg, Moritz Winkler (Ostfalia University)

Student research assistants: Mariam Kalandadze (2026), Salome Sarishvili (2024), Lela Tartarashvili (2024), Giorgi Miqava (2024)

In collaboration with colleagues at Ostfalia University and the Cologne-based media group Froh!, the project website was launched in 2025.

https://darbazi.org

https://easteast.world/posts/513